Lenfödem Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Cilt yüzeyine yakın pek çok kılcal kan damarları deri altına sürekli su ve protein sızdırır. Bu sıvının cilt altında toplanması lenf kanallarının görevidir. Ödem dokularda, hücreler arasında bulunan sıvıdaki artış nedeniyle ortaya çıkan şişliktir.

Lenf sistemi, derialtındaki doku sıvısı ve içindeki maddelerin toplardamarlardaki kan dolaşımına transportunu sağlar. Lenf sıvısının hareketi kan dolaşımına göre oldukça yavaştır. Bu hareketi kasların basıncı ve solunum sistemi sağlar. Vücudun herhangi bir bölgesinde, özellikle kol ve bacaklarda biriken sıvı miktarı, lenf sisteminin taşıma kapasitesinden daha büyükse lenfödem oluşur. Lenf sistemi düzgün bir şekilde çalışmıyorsa dokular içinde sıvı birikir.

Lenfödem cerrahi girişimler, travmalar, enfeksiyonlar, tümörler veya kanser tedavisi gören hastalarda uygulanan radyoterapi sonrası lenf yollarının tıkanması veya kesintisini takiben etkilenen kol veya bacakta ortaya çıkar. Lenfödem neden olan olaydan aylar, bazen yıllar sonra ortaya çıkabilir. Kilo alma, hareketsizlik, ağır taşıma, yolculuklar, sıkı giysiler, böcek ısırmaları, kesik, yanık ve enfeksiyonlar lenfödemi tetikleyebilir. Lenfödemde etkilenen kol veya bacakta dolgunluk hissi, deride gerginlik, etkilenen kolda el ve parmak, veya etkilenen bacakta ayak ve parmak hareketlerinin kısıtlanması, acıma ve rahatsızlık hissi, tekrar eden enfeksiyonlar, derinin kalınlaşması veya sertleşmesi, giysi, ayakkabı ve yüzüklerin dar gelmesi gibi belirtiler vardır.

Lenfödem tedavisinin amacı lenf sıvısının akışını sağlamak ve ödem oluşan bölgenin uzun süreli kontrolünü sağlamaktır. Lenfödem tedavisi, konusunda uzmanlık belgesi bulunan Uzman Doktor ve ekibi tarafından yürütülen en az 21 günlük fizik tedavi ve rehabilitasyon programından oluşmaktadır. Bu rehabilitasyon programı bandajlama, kompresyon çorapları kullanımı, manuel lenf drenajı, pnömotik jobs cihazıyla aralıklı basınç uygulayarak lenf dolaşımının hızlandırılması, pompalama, germe ve solunum egzersizlerinden oluşmaktadır. Manuel lenf drenajı, lenf sisteminin elle uyarılması ile bloke olmuş lenf sıvısının serbest akışının sağlanması tekniğidir. Elle uygulanan bu özel masaj ile derinin tam altındaki yüzeysel lenf damarlarına hafif basınç uygulanarak lenf sıvısının ödemli bölgeden alınarak vücudun diğer bölgelerine akışı sağlanmaktadır. Manuel lenf drenajı ile üst merkezlere doğru hareketlendirilen ödemin geri dönmesini engellemek ve lenf damarları tarafından emilimini artırmak için bandajlama ile kompresyon uygulaması yapılır. Kompresyon tedavisi dışarıdan lenfödemli alana basınç sağlamak amacı ile iki şekilde uygulanır.Lenfödem tedavisi sırasında kullanılan kompresyon bandajları ve kompresyon giysilerinin özelliği kas aktivitesi sırasında yüksek basınç ve kas istirahati sırasında düşük basınç uygulaması ile lenf sıvısının etkilenmiş uzuvda tekrar birikmesini önlemesidir. Kompresyon (Bası) Çorapları ise tedavi bitiminde takip sürecinde giyilmesi gereken materyallerdir ve kişiye özel şiş bölgenin ölçüsü alınarak yapılmalıdır. Özellikle manuel lenf drenajı ve bandajlama uzmanlık gerektiren uygulamalardır. Doğru uygulanan fizik tedavi ve rehabilitasyon programı lenfödemin tedavinin olumlu sonuçlanmasında, önlenmesi ve kontrol altına alınmasında oldukça etkilidir. Tedavi öncesinde ve sonrasında ödemli bölgenin ölçümünün alınarak tedavinin sonuçları değerlendirilmelidir.

Search

+